Flokë të artë

Ishte një mbret aq i zgjuar sa i kuptonte të gjitha kafshët dhe dinte çfarë i thoshin njëra-tjetrës. Dëgjoni se si e mësoi. Njëherë e një kohë, një plakë erdhi tek ai, e cila i solli një gjarpër në një shportë dhe i tha t’ia gatuante; nëse do të hante prej tij, do të kuptonte çfarë thoshte çdo kafshë në ajër, në tokë ose në ujë. Mbretit i pëlqeu ideja e të kuptuarit të asaj që askush tjetër nuk e kuptonte, e pagoi mirë plakën dhe menjëherë i urdhëroi shërbëtorit të tij të gatuante peshkun për darkë. “Por”, tha ai, “sigurohu që të mos hash asnjë kafshatë prej tij as me gjuhë, përndryshe do ta paguash me kokën tënde.”

Xhorxhi, shërbëtori, e konsideroi të çuditshme që mbreti e ndaloi kaq fuqishëm ta bënte këtë. 'Në jetën time nuk kam parë kurrë një peshk të tillë,' tha ai me vete; 'duket tamam si gjarpër! Dhe çfarë lloj kuzhinieri do të ishte ai që nuk e provoi atë që po gatuante?' Kur u gatua, ai mori një kafshatë me gjuhë dhe e provoi. Pas kësaj dëgjoi diçka që i gumëzhinte rreth veshëve: 'Pak edhe për ne!'

"Edhe për ne pak!" Xhorxhi shikoi përreth dhe nuk pa gjë tjetër veçse disa miza që fluturonin në kuzhinë. Përsëri dikush thirri me një zë fishkëllyes në rrugë jashtë: "Ku po shkon? Ku po shkon?" Dhe zëra të mprehtë u përgjigjën: "Tek elbi i mullirit! Tek elbi i mullirit!" Xhorxhi shikoi nga dritarja dhe pa një lak dhe një tufë patash. "Aha!" tha ai; "ky është lloji i peshkut." Tani e dinte se çfarë ishte. Ai nxitoi të fuste edhe një kafshatë në mushkonjën e tij dhe ia çoi gjarprin mbretit sikur të mos kishte ndodhur asgjë.

Pas darkës, mbreti urdhëroi Xhorxhin t’i shalonte kuajt dhe ta shoqëronte, pasi donte të hipte mbi një kalë. Mbreti hipi përpara dhe Xhorxhi pas tij. Ndërsa po hipnin mbi një livadh të gjelbër, kali i Xhorxhit u hodh dhe filloi të hingëllonte. “Ho! ho! vëlla. Ndihem kaq i lehtë sa do të doja të hidhesha mbi male!” “Sa për këtë,” tha tjetri, “do të doja të hidhesha edhe unë, por kam një plak mbi shpinë; nëse do të hidhesha, ai do të binte në tokë si një thes dhe do të thyente qafën.” “Le ta thyejë – çfarë rëndësie ka?” tha kali i Xhorxhit; “në vend të një plaku do të mbash një të ri.” Xhorxhi qeshi me gjithë shpirt me këtë bisedë, por aq ngadalë sa mbreti nuk dinte asgjë për të. Por mbreti gjithashtu e kuptoi shumë mirë se çfarë po i thoshin kuajt njëri-tjetrit, shikoi përreth dhe, duke parë një buzëqeshje në fytyrën e Xhorxhit, e pyeti se me çfarë po qeshte. “Asgjë, madhëria juaj e shquar,” tha Xhorxhi me justifikim; “vetëm diçka më shkoi ndërmend.” Megjithatë, mbreti plak dyshonte tashmë tek ai, as nuk ndiente besim te kuajt, kështu që u kthye dhe hipi mbi kalë për t'u kthyer në shtëpi.

Kur mbërritën në pallat, mbreti i urdhëroi Xhorxhit t’i hidhte një gotë verë. “Por kokën tënde për të,” tha ai, “nëse nuk e derdh plot, ose nëse e derdh në mënyrë që të derdhet.” Xhorxhi mori dekanterin dhe e derdhi. Pikërisht atëherë, dy zogj fluturuan nga dritarja; njëri po ndiqte tjetrin, dhe ai që po përpiqej të largohej mbante tre qime të arta në sqep. “M’i jep mua,” tha i pari; “janë të miat.” “Nuk do t’i jap; janë të miat; i mora lart.” “Por i pashë të binin, kur vajza me flokë të artë po krehte flokët e saj. Sidoqoftë, më jep dy.” “Jo një!” Pas kësaj, zogu tjetër u hodh me nxitim dhe i kapi qimet e arta. Ndërsa ata luftonin për to në fluturim, nga një mbeti në sqepin e secilit zog, dhe qimet e treta të arta ranë në tokë, ku tingëlluan përsëri. Në këtë moment, Xhorxhi shikoi përreth dhe pastaj ia derdhi verën. “Ke humbur jetën!” bërtiti mbreti; 'por do të sillem me mëshirë me ty nëse e merr vajzën me flokë të artë dhe ma sjell për grua.'

Çfarë duhej të bënte Xhorxhi? Nëse donte të shpëtonte jetën, duhej të shkonte ta kërkonte vajzën, megjithëse nuk dinte ku ta kërkonte. Ai ia vuri shalën kalit dhe u nis rastësisht. Ai arriti në një pyll të zi dhe atje, nën pyllin buzë rrugës, një kaçubë po digjej; një bari ia kishte vënë flakën. Nën kaçubë ishte një fole milingonash; shkëndijat po binin mbi të dhe milingonat po iknin në të gjitha drejtimet me vezët e tyre të vogla të bardha. 'Ndihmë, Xhorxh, ndihmë!' bërtitën ata me pikëllim; 'po digjemi për vdekje, si dhe të vegjlit tanë në vezë'. Ai zbriti menjëherë nga kali, preu kaçubën dhe e shuajti zjarrin. 'Kur të jesh në telashe, mendo për ne dhe ne do të të ndihmojmë.'

Ai kalëroi nëpër pyll dhe arriti te një pishë e lartë. Në majë të kësaj pishe ishte një fole korbi, dhe poshtë, në tokë, ishin dy korba të vegjël që qanin dhe ankoheshin: 'Babai dhe nëna jonë kanë fluturuar; duhet të kërkojmë ushqim për veten tonë, dhe ne zogjtë e varfër të vegjël nuk dimë ende të fluturojmë. Na ndihmo, Xhorxh, na ndihmo! Na ushqe, ose do të vdesim nga uria!' Xhorxhi nuk u ndal gjatë për të menduar, por kërceu nga kali i tij dhe i nguli shpatën në brinjë, që korbat e vegjël të kishin diçka për të ngrënë. 'Kur të keni nevojë, mendoni për ne dhe ne do t'ju ndihmojmë.'

Pas kësaj, Xhorxhit iu desh të vazhdonte në këmbë. Ai eci shumë, shumë nëpër pyll dhe, kur më në fund doli prej tij, pa përpara një det të gjatë dhe të gjerë. Në bregun e këtij deti, dy peshkatarë po grindeshin. Ata kishin kapur një peshk të madh të artë në rrjetën e tyre dhe secili donte ta kishte për vete: 'Rrjeta është e imja dhe peshku është i imi.' Tjetri u përgjigj: 'Shumë mirë do të kishte qenë rrjeta jote, nëse nuk do të kishte qenë për varkën time dhe ndihmën time.' 'Nëse kapim përsëri një peshk të tillë, do të jetë i yti.' 'Jo kështu; prit për tjetrin dhe më jep këtë.' Do të të paguaj për një,' tha Xhorxhi. 'Më shit peshkun - do të të paguaj mirë për të - dhe ti ndani paratë midis jush, ndajini njëra pas tjetrës.'

Ai u dha atyre të gjitha paratë që mbreti i kishte dhënë për udhëtimin e tij, duke mos lënë asgjë për vete. Peshkatarët u kënaqën dhe Xhorxhi e la peshkun të shkonte përsëri në det. Ai u shpërnda me gëzim në ujë, u zhyt dhe pastaj, jo shumë larg bregut, nxori kokën: 'Kur të më duash, Xhorxh, mendo për mua dhe unë do të të shpërblej.' Pastaj u zhduk. 'Ku po shkon?' e pyetën peshkatarët Xhorxhin. 'Po shkoj për vajzën me flokë të artë që të jetë nusja e mbretit të vjetër, zotëria im, dhe as nuk di ku ta kërkoj.' 'Mund t'ju tregojmë gjithçka për të,' thanë peshkatarët. 'Është Flokëardhësi, vajza e mbretit, nga Pallati i Kristalit, në ishullin atje. Çdo ditë në agim ajo kreh flokët e saj të artë dhe shkëlqimi i ndritshëm prej tyre shkon mbi qiell dhe mbi det. Nëse dëshironi, ne do t'ju çojmë vetë në ishull, ashtu siç na keni rikthyer kaq bukur. Por kujdesuni që ta sillni vajzën e duhur; Janë dymbëdhjetë virgjëresha - bijat e mbretit - por vetëm njëra ka flokë të artë.

Kur Xhorxhi ishte në ishull, ai shkoi në Pallatin e Kristalit për t'iu lutur mbretit që t'ia jepte mbretit, zotërisë së tij, vajzën e tij me flokë të artë për grua. 'Do ta bëj,' tha mbreti, 'por duhet ta fitosh; duhet të kryesh brenda tre ditësh tre detyra, të cilat do t'i ngarkoj, çdo ditë. Ndërkohë, mund të pushosh deri nesër.' Të nesërmen, herët në mëngjes, mbreti i tha: 'Flokëartë im kishte një gjerdan me perla të kushtueshme; gjerdani u thye dhe perlat u shpërndanë në barin e gjatë në livadhin e gjelbër. Duhet t'i mbledhësh të gjitha këto perla, pa i munguar asnjë.' Xhorxhi shkoi në livadh; ishte i gjatë dhe i gjerë; ai u gjunjëzua mbi bar dhe filloi të kërkonte. Ai kërkoi e kërkoi nga mëngjesi deri në mesditë, por kurrë nuk pa një perlë. 'Ah! nëse milingonat e mia do të ishin këtu, ato mund të më ndihmonin.' 'Ja ku jemi për t'ju ndihmuar,' thanë milingonat, duke vrapuar në çdo drejtim, por gjithmonë duke u grumbulluar rreth tij. 'Çfarë do?' 'Duhet të mbledh perla në këtë livadh, por nuk shoh asnjë.' 'Prit vetëm pak, do t'i mbledhim për ty.' Shpejt ata i sollën një mori perlash nga bari, dhe ai nuk kishte çfarë të bënte veçse t'i varnin në gjerdan. Më pas, kur po shkonte ta fiksonte gjerdanin, një milingonë tjetër u ngrit me hapa të çaluar - ishte e çalë, këmba e saj ishte djegur kur zjarri ishte në kodrën e milingonave - dhe bërtiti: 'Ndalo, Xhorxh, mos e fikso; po të sjell një perlë tjetër.'

Kur Xhorxhi ia solli perlat mbretit, mbreti i numëroi; asnjë nuk i mungonte. 'E bëre mirë punën tënde,' tha ai; 'nesër do të të jap një punë tjetër.' Në mëngjes erdhi Xhorxhi dhe mbreti i tha: 'Flokëartë im po lahej në det dhe humbi atje një unazë ari; duhet ta gjesh dhe ta sjellësh.' Xhorxhi shkoi në det dhe eci i trishtuar përgjatë bregut. Deti ishte i pastër, por aq i thellë sa ai nuk mund ta shihte as fundin, e lëre më të kërkonte dhe ta gjente unazën atje. 'Oh, sikur të ishte peshku im i artë këtu; mund të më ndihmonte.' Pas kësaj, diçka shkëlqeu në det dhe peshku i artë notoi lart nga thellësia në sipërfaqen e ujit: 'Ja ku jam për të të ndihmuar; çfarë do?' 'Duhet të gjej një unazë ari në det dhe as fundin nuk mund ta shoh.' 'Sapo takova një pelushë që mbante një unazë ari në gojë. Prit pak, do ta sjell.' S’kaloi shumë dhe u kthye nga uji i thellë dhe i solli lustën, me gjithçka.

Mbreti e lavdëroi Xhorxhin që e bëri mirë punën e tij dhe mëngjesin tjetër i ngarkoi detyrën e tretë: "Nëse doni që unë t'i jap mbretit tuaj Flokëardhën tim për grua, duhet t'i sillni asaj ujërat e vdekjes dhe të jetës - ajo do t'i kërkojë ato." Xhorxhi nuk dinte se ku të shkonte për këto ujëra dhe shkoi kuturu andej-këndej, ku e çonin këmbët e tij, derisa arriti në një pyll të zi: "Ah, nëse korbat e mi të vegjël do të ishin këtu, ndoshta do të më ndihmonin." Tani dëgjoi një fëshfërimë mbi kokën e tij dhe dy korba të vegjël u shfaqën sipër tij: "Ja ku jemi për t'ju ndihmuar; çfarë dëshironi?" "Duhet të sjell ujërat e vdekjes dhe të jetës, dhe nuk di ku t'i kërkoj." "Oh, ne i njohim mirë; vetëm prisni pak, do t'jua sjellim."

Pas një kohe të shkurtër, secili prej tyre i solli Xhorxhit nga një shishe kungull plot me ujë; në njërën kungull ishte uji i jetës, në tjetrën uji i vdekjes. Xhorxhi u kënaq me fatin e tij të mirë dhe nxitoi për në kështjellë. Në buzë të pyllit ai pa një rrjetë merimange që shtrihej nga një pishë në tjetrën; në mes të rrjetës së merimangës ishte ulur një merimangë e madhe që po thithte një mizë. Xhorxhi mori shishen me ujin e vdekjes, e spërkati merimangën dhe merimanga ra në tokë si një qershi e pjekur - ajo ishte e vdekur. Pastaj ai e spërkati mizën me ujin e jetës nga shishja tjetër dhe miza filloi të lëvizte, të shkëputej nga rrjeta e merimangës dhe të fluturonte në ajër. 'Sa fat ke, Xhorxh, që më solle përsëri në jetë,' i gumëzhiti rreth veshëve; 'pa mua mezi do ta merrje me mend se cili nga të dymbëdhjetët është Flokëardhësi.'

Kur mbreti pa që Xhorxhi e kishte përfunduar edhe këtë çështje, tha se do t’i jepte vajzën e tij me flokë të artë. ‘Por’, tha ai, ‘duhet ta zgjedhësh vetë’. Pastaj e çoi në një sallë të madhe, në mes të së cilës ishte një tryezë e rrumbullakët, dhe rreth tryezës ishin ulur dymbëdhjetë vajza të bukura, njëra si tjetra; por secila kishte në kokë një shami të gjatë që arrinte deri në tokë, të bardhë si bora, kështu që nuk mund të shihej se çfarë lloj flokësh kishte secila prej tyre. ‘Ja ku janë vajzat e mia’, tha mbreti; ‘nëse e gjen se cila prej tyre është me flokë të artë, e ke fituar dhe mund ta marrësh menjëherë; por nëse nuk e gjen saktë, ajo nuk të është dhënë, duhet të ikësh pa të’. Xhorxhi ishte në ankthin më të madh; nuk dinte çfarë të bënte. Pas kësaj diçka i pëshpëriti në vesh: ‘Zhurmë! zhurmë! eja rreth tryezës, do të të them se cila është ajo.’ Ishte miza që Xhorxhi e kishte rikthyer në jetë me ujin e jetës. 'Nuk është kjo vajzë – as kjo – as kjo; kjo është Flokëartë!' 'Më jep këtë nga vajzat e tua,' thirri Xhorxhi; 'E kam fituar për zotërinë tim.' 'E ke gjet mirë,' tha mbreti; dhe vajza u ngrit menjëherë nga tavolina, hodhi shaminë e saj dhe flokët e saj të artë i rridhnin si përrenj nga koka në tokë, dhe një shkëlqim i tillë vinte prej tyre, ashtu si kur lind dielli në mëngjes, saqë sytë e Xhorxhit u verbuan.

Pastaj mbreti i dha vajzës së tij gjithçka që i përshtatej udhëtimit të saj dhe Xhorxhi e mori për t'u bërë nusja e zotërisë së tij. Sytë e mbretit të vjetër shkëlqenin dhe ai kërceu nga gëzimi kur pa Flokëardhën dhe dha menjëherë urdhër që të bëheshin përgatitjet për dasmën. "Kisha ndërmend të të varja për mosbindjen tënde, që korbat të të gëlltisnin", i tha ai Xhorxhit; "por ti ke shërbyer".
aq mirë saqë do të të pres kokën me sëpatë dhe pastaj do të të varros me nderime.

Kur Xhorxhi u ekzekutua, Flokëardhësi iu lut mbretit të vjetër që t'i jepte asaj trupin e shërbëtorit të tij të vdekur, dhe mbreti nuk mund t'i mohonte asgjë nuses së tij me flokë të artë. Pastaj ajo e vendosi kokën e Xhorxhit në trupin e tij dhe e spërkati me ujin e vdekjes, dhe trupi e koka u bashkuan në mënyrë që të mos mbetej asnjë shenjë e plagës. Pastaj ajo e spërkati me ujin e jetës, dhe Xhorxhi u ngrit përsëri, sikur të kishte lindur nga e para, i freskët si një dre, dhe rinia shkëlqeu nga fytyra e tij.

'Oh, sa rëndë kam fjetur!' tha Xhorxhi dhe i fërkoi sytë. 'Po, me të vërtetë, ke fjetur rëndë,' tha Flokëartë; 'dhe nëse nuk do të kisha qenë për mua, nuk do të ishe zgjuar përgjithmonë.' Kur mbreti plak pa se Xhorxhi ishte ringjallur përsëri dhe se ishte më i ri dhe më i pashëm se më parë, ai donte të bëhej përsëri i ri. Ai dha menjëherë urdhër që t'i pritej koka dhe ta spërkatnin me ujë. Ata ia prenë kokën dhe e spërkatën me ujin e jetës, derisa e spërkatën të gjithën; por koka e tij nuk do të rritej në trup. Atëherë, dhe jo para atëherë, ata filluan ta spërkasin me ujin e vdekjes, dhe në një çast koka u rrit në trup; por mbreti ishte i vdekur gjithsesi, sepse ata nuk kishin më ujë të jetës për ta sjellë përsëri në jetë. Dhe meqenëse mbretëria nuk mund të ishte pa një mbret, dhe ata nuk kishin askënd aq inteligjent sa të kuptonte të gjitha kafshët si Xhorxhi, ata e bënë Xhorxhin mbret dhe Flokëartë mbretëreshë.